Deprem Performansı Sınıflandırma Sistemi

Motivasyon

Deprem Performansı Sınıflandırma Sistemi, 2016 yılında Los Angeles şehrinde kurulan US Resillience Council (USRC) tarafından ortaya konulan yöntemi izlemektedir. USRC, konularında deneyimli profesyonel mühendislik, mimarlık firmalarının ve araştırma merkezlerinin bir araya gelmesiyle kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur (STK).

Özellikle yüksek deprem tehlikesine maruz olan yerleşim bölgelerinde replacement cost (yeniden yapım maliyeti) kriterine göre konularında deneyimli (ve bağımsız) deprem mühendislerinin yapıları deprem güvenirliği için sınıflandırması USRC metodolojisinin temelidir.

Türkiye Deprem Vakfı USRC yönetimi ile temasa geçerek bu STK’ya üye olma talebinde bulunmuş ve bu talebi olumu destek görmüştür.

Gerekçe

Türkiye’de ekonomi, finans, turizm ve nüfus yoğunluğu bakımından önemli şehirler (İstanbul, Bursa, İzmir, Antalya, Adana vb.) yüksek deprem tehlikesine maruzdur.

Bu şehirlerde söz konusu özellikleri sonucu inşaat sektörü çok hızlı büyüyor ve sonuçta altyapı başta olmak üzere farklı konularda yatırım maliyetleri farklı boyutlarda etkileniyor.

Dolayısıyla deprem etkileri altında sosyal, ekonomik ve teknik alanlarda risk oldukça artıyor.

Bu risk yatırım finansmanını, taşınmazların satış/kiralama değerlerini ve sigorta primlerini, bunlarla ilgili bilinmezliği etkiliyor.

Söz konusu risk şeffaf ve teknik anlamda güvenilir şekilde belirlenmeli ve bunun sonucunda rasyonel kararlar ve aksiyonlar alınmalıdır

Önerilen sistem, bina sahiplerine, son kullanıcılara (toplum), yatırımcılara ve gayrimenkul sektörüyle ilişkili banka, sigorta ve diğer finans kuruluşlarına incelenen yapının deprem riskini anlaşılır, güvenilir ve şeffaf bir şekilde yetkin mühendisler aracılığıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Amaç

Önerilen yöntem temel kriterler olarak

  • Deprem etkileri altında binanın güvenliğini
  • Beklenen hasar düzeyini
  • Binanın deprem öncesi durumuna geri dönmesi

başlıklarını içermektedir.

Yapılanma

Türkiye Deprem Vakfı – Deprem Mühendisliği Komitesi tarafından görevlendirilen bir komisyon söz konusu sistemin ana çatısını oluşturmaktadır.

Bu komisyon, yöntemle ilgili dokümantasyonun sağlanması, sistemi uygulayacak mühendislerin sertifikasyon programlarının yürütülmesi, çalışmaların kalite ve denetimlerinin sağlanması, yönteme destek sağlayacak profesyonel firmalarla bağlantıların yapılması, araştırma kurumlarıyla irtibatın sağlanması, yöntemin toplum nezdinde yaygınlaşması ve itibar görmesi gibi konularda ilk elden sorumludur.

Teknik Esaslar

Deprem Performansı Sınıflandırma Sistemi (DPSS) yapıları farklı performans kriterlerine uygun olarak deprem sonrasında can güvenliği, hasar durumu, işlerliği gibi temel konuları dikkate alarak sınıflandıracaktır.

Bina sınıflandırması, yapının fonksiyonu (önemi), yapının kullanıcıları, talep sahibi (gayrimenkul firması, sigorta firması, vb) gibi unsurları dikkate alarak farklı seviyelerde teknik detayları içerecektir (yönetmelik esaslı değerlendirmeler, ihtimal hesaplarına dayalı değerlendirmeler).

Sınıflandırmada temel kriterlerin başında (anlaşılma kolaylığı açısından) hasar maliyetinin bina maliyetine oranı (replacement cost) dikkate alınacaktır.

DPSS Uygulama Aşamaları

  1. Çalışmayı talep eden tüzel veya özel kişilerin amaçları doğrultusunda DPSS yönteminin belirlenmesi
  2. Yetkin mühendisin belirlenmesi
  3. Çalışmanın yapılması ve Deprem Güvenliği Sınıfının belirlenmesi
  4. Sorumlu komisyonun değerlendirme çalışmasının teknik detaylarıyla kontrolü
  5. Sertifikasyon

İşbirliği Yapılabilecek Kuruluşlar

  • Bankaların konut ve gayrimenkul yatırımlarına kredi veren birimleri
  • Sigorta şirketlerinin risk belirleme departmanları
  • Türkiye’deki önde gelen gayrimenkul yatırım şirketleri
  • Deprem mühendisliği konusunda ihtisası olan mühendislik firmaları
  • Deprem mühendisliği konusunda ihtisası üniversitelere ait bölümler, araştırma birimleri

Tanıtım broşürüne erişmek için lütfen tıklayınız.